Parlament Europejski, według sformułowania Traktatu Rzymskiego z 1957 roku, reprezentuje narody państw  zespolonych we Wspólnocie Europejskiej. Ponad 415 milionów obywateli europejskich z 25 państw jest obecnie zaangażowanych w procesie integracji europejskiej za pośrednictwem swoich 732 reprezentantów w Parlamencie Europejskim.

Pierwsze bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego odbyły się w czerwcu 1979 roku, zaledwie w 34 lata po zakończeniu II wojny światowej. Obywatele podzielonych niegdyś działaniami wojennymi krajów Europy udali się do urn, aby wybrać członków wspólnego Parlamentu. Trudno o lepsze świadectwo pojednania narodów europejskich. Parlament Europejski wywodzi swoją legitymację z bezpośrednich i powszechnych wyborów, które odbywają się co pięć lat w każdym z państw członkowskich.

Liczne traktaty - w szczególności Traktat z Maastricht (1992) i Traktat Amsterdamski (1997) - zwiększyły wpływ i poszerzyły zakres jego uprawnień. Z ciała doradczego Parlament Europejski przekształcił się stopniowo parlament legislacyjny, wyposażony we władzę podobną do tej, jaką mają parlamenty narodowe - stanowi większość praw europejskich, które mają bezpośredni wpływ na życie obywateli państw Unii i jest równorzędnym partnerem Rady Ministrów.

Parlament Europejski jest jedyną instytucją wspólnotową, która obraduje na forum publicznym. Debaty, opinie oraz rezolucje są publikowane w „Dzienniku Urzędowym UE” .
 

Parlament Europejski: zgromadzenie otwarte na świat
Stosunki z krajami rozwijającymi się

Za pośrednictwem Komisji Rozwoju i Współpracy Parlament Europejski oferuje i wdraża na całym świecie programy pomocy dla krajów rozwijających się. Istotną rolę odgrywa również Wspólne Zgromadzenie ACP-EU (African, Caribbean and Pacific countries - kraje Afryki, Karaibów i Pacyfiku - Unia Europejska). Dzięki procedurze budżetowej Parlament ma bezpośredni wpływa na alokację środków na główne cele rozwojowe, takie jak pomoc żywnościowa i rozwój wsi, ochrona środowiska, pomoc dla uchodźców i wypędzonych i pomoc dla organizacji pozarządowych. Parlament przywiązuje również dużą wagę do pomocy humanitarnej. Szczególnie na forum Wspólnego Zgromadzenia ACP-UE, koordynującego współpracę z 71 państwami Afryki, Karaibów i regionu Pacyfiku, Parlament Europejski dąży do ustanowienia partnerskich stosunków wspierających wymianę towarową, rozwój gospodarczy, walkę z ubóstwem oraz przestrzeganie praw człowieka i reguł demokracji. To dzięki Parlamentowi Europejskiemu Konwencja ACP-EU zawiera "klauzulę o przestrzeganiu zasad demokracji", która przewiduje możliwość zawieszenia pomocy dla krajów dopuszczających się poważnych pogwałceń praw człowieka.

Ochrona praw człowieka

Dla przyjęcia do Unii nowych państw członkowskich, zawarcia umów stowarzyszeniowych z krajami nieczłonkowskimi i ratyfikacji porozumień międzynarodowych wymagana jest zgoda Parlamentu Europejskiego. Parlament ma więc prawo do ratyfikacji lub odrzucenia porozumień międzynarodowych. Pozwala mu to wymagać od państw trzecich poprawy sytuacji w zakresie przestrzegania praw człowieka. Parlament - ze względu na niezadowalającą sytuację w tej dziedzinie - nie zawahał się odrzucić porozumień finansowych z niektórymi krajami, zmuszając je do zwolnienia więźniów politycznych lub do przyjęcia międzynarodowych porozumień dotyczących ochrony praw człowieka. W 1998 roku Parlament Europejski ustanowił Nagrodę Sacharowa przyznawaną corocznie osobom lub organizacjom wyróżniającym się na polu ochrony praw człowieka. Laureaci tej nagrody często honorowani są następnie pokojową nagrodą Nobla.

Forum międzynarodowe

Znaczne uprawnienia Parlamentu Europejskiego w dziedzinie stosunków międzynarodowych nadają mu znaczenie poważnego międzynarodowego forum. Podczas posiedzeń plenarnych głowy państw nieczłonkowskich bywają często zapraszane na uroczyste posiedzenia. Również przewodniczący Parlamentu Europejskiego często jest zapraszany do składania oficjalnych wizyty w różnych częściach świata i przedstawienia stanowiska Parlamentu w kwestiach międzynarodowych.

Parlament Europejski: zgromadzenie otwarte na świat
Stosunki z krajami rozwijającymi się

Za pośrednictwem Komisji Rozwoju i Współpracy Parlament Europejski oferuje i wdraża na całym świecie programy pomocy dla krajów rozwijających się. Istotną rolę odgrywa również Wspólne Zgromadzenie ACP-EU (African, Caribbean and Pacific countries - kraje Afryki, Karaibów i Pacyfiku - Unia Europejska). Dzięki procedurze budżetowej Parlament ma bezpośredni wpływa na alokację środków na główne cele rozwojowe, takie jak pomoc żywnościowa i rozwój wsi, ochrona środowiska, pomoc dla uchodźców i wypędzonych i pomoc dla organizacji pozarządowych. Parlament przywiązuje również dużą wagę do pomocy humanitarnej. Szczególnie na forum Wspólnego Zgromadzenia ACP-UE, koordynującego współpracę z 71 państwami Afryki, Karaibów i regionu Pacyfiku, Parlament Europejski dąży do ustanowienia partnerskich stosunków wspierających wymianę towarową, rozwój gospodarczy, walkę z ubóstwem oraz przestrzeganie praw człowieka i reguł demokracji. To dzięki Parlamentowi Europejskiemu Konwencja ACP-EU zawiera "klauzulę o przestrzeganiu zasad demokracji", która przewiduje możliwość zawieszenia pomocy dla krajów dopuszczających się poważnych pogwałceń praw człowieka.

Ochrona praw człowieka

Dla przyjęcia do Unii nowych państw członkowskich, zawarcia umów stowarzyszeniowych z krajami nieczłonkowskimi i ratyfikacji porozumień międzynarodowych wymagana jest zgoda Parlamentu Europejskiego. Parlament ma więc prawo do ratyfikacji lub odrzucenia porozumień międzynarodowych. Pozwala mu to wymagać od państw trzecich poprawy sytuacji w zakresie przestrzegania praw człowieka. Parlament - ze względu na niezadowalającą sytuację w tej dziedzinie - nie zawahał się odrzucić porozumień finansowych z niektórymi krajami, zmuszając je do zwolnienia więźniów politycznych lub do przyjęcia międzynarodowych porozumień dotyczących ochrony praw człowieka. W 1998 roku Parlament Europejski ustanowił Nagrodę Sacharowa przyznawaną corocznie osobom lub organizacjom wyróżniającym się na polu ochrony praw człowieka. Laureaci tej nagrody często honorowani są następnie pokojową nagrodą Nobla.

Forum międzynarodowe

Znaczne uprawnienia Parlamentu Europejskiego w dziedzinie stosunków międzynarodowych nadają mu znaczenie poważnego międzynarodowego forum. Podczas posiedzeń plenarnych głowy państw nieczłonkowskich bywają często zapraszane na uroczyste posiedzenia. Również przewodniczący Parlamentu Europejskiego często jest zapraszany do składania oficjalnych wizyty w różnych częściach świata i przedstawienia stanowiska Parlamentu w kwestiach międzynarodowych
czytaj dalej

Razem z Komisją i Radą Unii Europejskiej Parlament tworzy tzw. Trójkąt Instytucjonalny, jego rola nieustannie wzrasta. Będąc rzecznikiem obywateli Europy stanowi odbicie europejskiej demokracji. Obok Komisji Europejskiej reprezentującej ogól interesów Unii i Rady UE reprezentującej państwa członkowskie, to właśnie Parlament reprezentuje obywateli Europy.
Potwierdzając swój legitymizm i demokratyczny charakter, Parlament wzmocnił swoją pozycję i wypełnił lukę w strukturze europejskiej.
Poniższy schemat przedstawia w sposób uproszczony strukturę instytucjonalną Unii Europejskiej, na pod¬stawie którego należy przeanalizować poszczególne elementy, jako że przedmiotem analizy naszej pub¬likacji jest Parlament Europejski, zapamiętanie tego schematu z pewnością pozwoli lepiej zrozumieć rolę i funkcjonowanie tej instytucji.

Siedziba Parlamentu
Ze względów historycznych siedzibą Parlamentu Europejskiego jest Strasburg. Początkowo był siedzibą Rady Europy, a następnie, od 1952 r. również Parlamentu jako symbol francusko-niemieckiego pojednania.
Od 7 lipca 1981 r. Parlament przyjął kilka rezolucji dotyczących swojej siedziby, które kładły nacisk na obowiązek ustalenia jednej siedziby dla każdej instytucji, wynikający z treści traktatów. Rada Europejska, która zebrała się w Edynburgu 11-12 grudnia 1992 r., ostatecznie wyznaczyła Strasburg na siedzibę Parlamentu, a także uregulowała kwestię siedziby Sekretariatu Generalnego, terminów i miejsca sesji dodatkowych oraz komisji parlamentarnych. Pomimo ze decyzja spotkała się z negatywną reakcją ze strony Parlamentu, Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (rozporządzenie z l października 1997 r.) ostatecznie potwierdził decyzję Rady określającą siedzibę Parlamentu na podstawie a/t. 289 TWE.
Pomimo iż siedziba w rzeczywistości znajduje się w Strasburgu, to zebrania polityczne i komisje parlamentarne odbywają się w Brukseli.

Sekretariat Parlamentu
Sekretariat Generalny Parlamentu Europejskiego znajduje się w Luksemburgu i bezpośrednio podle¬ga Parlamentowi. Obsługuje wszystkie prace administracyjne Parlamentu. Sekretarz Generalny kieruje grupą około trzech i pół tysiąca urzędników, którzy są wyłaniani ze wszystkich krajów Unii w drodze konkursu.  Obecnym sekretarzem Generalnym jest Herald Romer. Utrudnienia wynikające z wielojęzyczności powodują, że jedna trzecia personelu administracyjnego pracu¬je w pionie tłumaczeń. Wszystkie debaty i komisje parlamentarne odbywają się dzięki tłumaczeniom symultanicznym w 23 oficjalnych językach  UE. Podobnie jest ze wszystkimi dokumentami, które są tłumaczone i wydawane również w tych 23 językach.
Rozszerzenie UE spowodowało zwiększenie liczby oficjalnych języków z 11 do 23. Parlament podjął zatem decyzję o zachowaniu wielojęzyczności wynikającej z rzeczywistych potrzeb odbiorców, w myśl zasady "kontrolowanej wielojęzyczności".
Ze względu na akcesję w 2004 roku 10 nowych państw administracja Parlamentu oszacowała zwiększenie swo¬jego personelu o 1119 stanowisk. W rzeczywistości liczba nowych miejsc wzrosła do 850, a to z po¬wodu wprowadzenia działań polityki racjonalizacji. Po przyjęciu dwóch kolejnych członków liczba ta oczywiście się zwiększyła. 70 % nowych miejsc pracy przewidzianych zos¬tało dla ustnych i pisemnych tłumaczy.
Zapotrzebowanie na tłumaczenia oraz rozmieszczenie instytucji w trzech różnych miejscach pracy powoduje, że roczny koszt na każdego mieszkańca Unii wynosi 2,5 euro, co w rezultacie stanowi tylko 1% całego budżetu Unii.

czytaj dalej