Urząd Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich został ustanowiony mocą Traktatu o Unii Europejskiej (Maastricht, 1992 r.). Rzecznik działa w charakterze pośrednika między obywatelami i władzami UE. Jest on uprawniony do przyjmowania i badania skarg wniesionych przez obywateli UE, przedsiębiorstwa i instytucje oraz przez każdą osobę fizyczną lub prawną mieszkającą lub posiadającą swoją siedzibę w jednym z państw członkowskich UE.
Rzecznik Praw Obywatelskich jest wybierany przez Parlament Europejski na okres 5 lat z możliwością reelekcji, a jego kadencja odpowiada długością kadencji Parlamentu.
Rzecznik pomaga wyciągać na światło dzienne przypadki "złego zarządzania" w instytucjach europejskich i pozostałych organach UE. "Złe zarządzanie" oznacza nieudolne lub niewłaściwe administrowanie - innymi słowy, instytucja UE nie podejmuje czynności, którą powinna była podjąć, lub wykonuje ją nieprawidłowo, lub czyni coś, czego nie powinna była uczynić. Przykładami złego zarządzania są: niesprawiedliwe traktowanie, dyskryminacja, nadużycie uprawnień, brak lub odmowa udzielenia informacji, nieuzasadniona zwłoka, niewłaściwe procedury.
Rzecznik może przedstawiać zalecenia instytucjom UE, a także może skierować daną sprawę do Parlamentu Europejskiego, by ten podjął konieczne działania polityczne.

Rzecznik Praw Obywatelskich wykonuje swoje obowiązki w sposób całkowicie niezależny i bezstronny. Nie stara się on o instrukcje i nie przyjmuje ich od żadnego rządu lub organizacji. Ponadto nie może on podczas swojej kadencji wykonywać innej działalności zawodowej, płatnej lub niepłatnej.

Grek  Nikiforos Diamandouros został we wtorek 11 stycznia 2005 roku ponownie wybrany na unijnego rzecznika praw obywatelskich. Po raz pierwszy objął on to stanowisko w kwietniu 2003 roku.

Odwiedź stronę internetową Rzecznika Praw Obywatelskich