Podczas posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi 12 września 2007 r. Poseł Bogdan Golik zaprezentował główne założenia do swojego sprawozdania nt. działań promocyjnych i informacyjnych dotyczacych produktow rolnych na rynku wewnetrznym i w krajach trzecich.

1. Cel projektu rozporządzenia Rady w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych na rynku wewnętrznym i w krajach trzecich
Celem projektu przedmiotowego rozporządzenia jest harmonizacja i ujednolicenie przepisów zawartych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 2702/1999 oraz Rozporządzeniu Rady (WE) nr 2826/2000. Dokument ten stanowi element procesu uproszczenia wspólnotowego prawa rolnego Zmiany będą krokiem do stworzenia jednego aktu prawnego grupującego przepisy gdyż polegać będą na konsolidacji technicznej dwóch rozporządzeń.

Projekt rozporządzenia opracowany przez Komisję Europejską nie obejmuje całości tematu związanego z promocją produktów rolnych na rynku wewnętrznym i w krajach trzecich, gdyż dotyczy jedynie rozporządzeń Rady, a nie przepisów wykonawczych Komisji Europejskiej, w których to szczegółowo zostały opisane zasady w odniesieniu do działań informacyjnych i promocyjnych. Tym samym, Parlament Europejski nie może odnieść się do zasadniczych kwestii związanych z funkcjonowaniem mechanizmu promocji.

2. Charakterystyka obecnego systemu
Działania promocyjne i informacyjne skierowane są na dwa rynki: UE i wybranych państw trzecich. Wykaz produktów, objętych działaniami promocyjnymi został określony przez KE i może być poddany rewizji co dwa lata.
Kampanie promocyjne i informacyjne współfinansowane są z budżetu UE w wysokości max. 50%, 30% to wkład państwa członkowskiego, a 20% - wkład organizacji branżowych.
Programy mogą być składane do KE raz w roku. Ostateczna decyzja co do zatwierdzenia lub odrzucenia programu leży w gestii KE. Również KE ustala środki finansowe dla zatwierdzonych przez nią programów.
Pierwszeństwo przyznaje się programom zaproponowanym przez kilka państw członkowskich, lub skierowanym do kilku państw bądź też prowadzonych w krajach trzecich.
W 2006 roku liczba zgłoszonych ofert dla rynku UE wyniosła 79, dla rynku krajów trzecich 28, a w 2007 roku odpowiednio UE – 56, poza UE – 30.
Budżet na cele promocyjne w 2007r. wynosi ponad 45 000 000 EUR, niestety co roku obserwowana jest jego redukcja - z prawie 60 000 000 EUR w 2004r. spadł do               52 000 000        EUR w 2006. W tym samym okresie, liczba zgłaszanych programów sukcesywnie wzrasta. Liczba złożonych programów dot. rynku UE wzrosła z 64 w 2004 r. do 72 w 2005 r. i 79 w 2006 r., co stanowi wzrost o 23,4 %.

3. Konsultacje z państwami członkowskimi i organizacjami branżowymi
W celu zapoznania się ze stanowiskami państw członkowskich i organizacji branżowych wysłałem do nich pisma z prośbą o ocenę obecnie obowiązującego systemu działań promocyjnych, budżetu przeznaczonego na działania promocyjne, ewentualnych zmian w propozycji KE. Spośród 27 państw członkowskich,  otrzymałem odpowiedź z 22 państw (brak odp od Grecji, Węgier, Portugalii, Luxemburgu, Belgii). Również organizacje branżowe reprezentujące poszczególne sektory, takie jak sektor mięsa, mleka, owoców i warzyw, wina, napojów spirytusowych, oraz największe organizacje takie jak COPA COGECA, CIAA, CELCAA przekazały swoje stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Główne postulaty, na które wskazują państwa członkowskie i organizacje branżowe to:
- konieczność zwiększenia budżetu na działania promocyjne i informacyjne
- rozszerzenie listy produktów objętych działaniami promocyjnymi o produkty rolne przetworzone, produkty rybołówstwa
- przywrócenie możliwości zgłaszania rocznie większej ilości terminów dotyczących programów (np. dwa razy do roku) bez oddzielania terminów składania ofert dla rynku UE i krajów trzecich
- opracowanie przez KE wytycznych, które ułatwiłyby państwom członkowskim i organizacjom branżowym opracowywanie programów, zawierałyby również kryteria, na podstawie których KE podejmuje decyzję o zatwierdzeniu lub odrzuceniu wniosku
- wprowadzenie bardziej elastycznych reguł przy określaniu szczegółów programów
- zwiększenie skuteczności zatwierdzania programów w małych państwach członkowskich
- zwiększenie wkładu WE z 50% do 60%
- możliwość wskazania marki produktu objętego działaniami promocyjnymi, w szczególności w przypadku promocji na rynkach krajów trzecich
- poza monitorowaniem wdrażanych programów przeprowadzenie ewaluacji ex-post, z określeniem best practice - najlepszej praktyki
- wspieranie podmiotów gospodarczych, w szczególności MSP w zdobywaniu nowych rynków zbytu

4. Wnioski posła sprawozdawcy
Jako Poseł sprawozdawca chciałbym wyrazić poparcie dla idei ujednolicenia przepisów dotyczących działań promocyjnych i informacyjnych. Niemniej jednak, uważam, że konieczne jest wprowadzenie usprawnień do obecnego systemu i rozbudowanie instrumentu promocji produktów rolnych.
WTO
W kontekście toczących się negocjacji na forum DDA WTO, chciałbym zauważyć, że mechanizm promocji nie ma negatywnego wpływu na handel, jest również jednym z niewielu instrumentów, który może być realizowany w celu wzrostu konkurencyjności eksportu produktów rolnych. Ponadto, planowana na forum WTO redukcja płatności bezpośrednich, stawek celnych i subsydiów eksportowych powinna przyczynić się do wzmocnienia mechanizmu promocji. Wydaje się, że jedyną szansą dla rolnictwa europejskiego w świetle tak dużych cięć, również w ramach I filaru, jest jak najszybsze zwiększenia budżetu na promocję artykułów rolnych.

Strategiczne cele
Strategiczne cele działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych zarówno na rynku UE, jak i krajów trzecich powinny skupiać się na zwiększeniu popytu na te produkty, głównie związanego ze świadomym ich wyborem przez konsumentów. W przypadku UE priorytetowe powinno być wypracowanie właściwych nawyków żywieniowych, upowszechnienie zarówno wspólnotowych, jak i narodowych systemów produkcji żywności wysokiej jakości. Należy wciąż prowadzić intensywne działania na rynku wspólnoty, ze względu na wzrastającą konkurencję produktów pozaunijnych. W przypadku rynku krajów trzecich podstawowym celem jest wyszukanie, utworzenie i wzmocnienie istniejących rynków zbytu produktów UE.

Kwestie techniczne
W celu usprawnienia procesu zatwierdzania kampanii promocyjnych, należałoby  doprecyzować zobowiązania i delegacje dla Komisji Europejskiej w projekcie rozporządzenia, a więc w większości w art. 3, art. 4, art. 5, art. 8, art.. 10.
Celowym byłoby również włączenie mechanizmu promocji do jednolitej wspólnej organizacji rynków rolnych.
W odniesieniu do kwestii finansowania programów, podzielam opinię o konieczności zwiększenia wkładu WE z 50% do 60% i zmniejszenia wymagany wkład organizacji branżowych z dotychczasowych 20% do 10%.

Uważam również, iż w imię zasady niedyskryminacji, lista towarów objętych działaniami promocyjnymi powinna obejmować wszystkie produkty rolne, a lista krajów trzecich-wszystkie państwa trzecie.

Bogdan Golik